Blütenpflanzen, oftewel bloeiende planten, zijn de meest voorkomende plantengroep op aarde. Ze groeien in tuinen, op balkons, in weilanden en in regenwouden. Er zijn meer dan 300.000 soorten bekend, en elke soort heeft zijn eigen manier van bloeien, groeien en zaden verspreiden. Bloeiende planten maken de wereld kleurrijker, maar ze doen veel meer dan er mooi uitzien. Ze zijn de basis van ons voedsel, ze zuiveren de lucht en ze zorgen voor een thuis voor insecten en vogels.
Hoe bloeiende planten in elkaar zitten
Een bloeiende plant bestaat uit verschillende onderdelen die allemaal samenwerken. De wortel zuigt water en voedingsstoffen op uit de grond. De stengel vervoert die stoffen naar de bladeren en bloemen. De bladeren vangen zonlicht op en zetten dat om in energie. De bloem is het meest opvallende deel. Ze trekt insecten aan met kleur en geur, zodat bestuiving kan plaatsvinden. Na de bestuiving vormt de plant een zaad of vrucht. Dat zaad kan door wind, water of dieren verspreid worden. Zo ontstaan er nieuwe planten op plekken soms ver van de moederplant. Dit systeem werkt al honderden miljoenen jaren en heeft zich door de tijd heen steeds verder ontwikkeld.
De rol van bloemen in de natuur
Bijen, vlinders en andere bestuivers hebben bloemen nodig om te overleven. Ze halen nectar en stuifmeel uit de bloemen en dragen zo bij aan de voortplanting van de plant. Dat is een samenwerking die voor beide partijen werkt. Zonder bestuivers zouden veel planten geen vruchten kunnen maken. Zonder bloemen zouden bijen geen voedsel hebben. In tuinen en op balkons kun je zelf bijdragen aan dit evenwicht door bijenvriendin planten te kiezen. Lavendel, zonnebloem en korenbloem zijn goede voorbeelden van bloemen die insecten aantrekken. Het German Federal Ministry of Food and Agriculture heeft hierover zelfs een heel lexicon uitgebracht voor thuistuiniers. Hoe meer verschillende soorten bloemen je plant, hoe meer verschillende insecten je aantrekt en hoe beter je bijdraagt aan een gezonde leefomgeving.
Bloeiende planten voor de moestuin en het balkon
Veel mensen denken bij tuinieren eerst aan groenten en kruiden, maar bloeiende planten passen ook prima in een moestuin. Tagetes, ook wel studentenbloem genoemd, houdt schadelijke insecten weg van tomaten en wortels. Calendula of goudsbloem trekt nuttige insecten aan die luizen opeten. Op een balkon werken zomerbloemen zoals geraniums, petunias en verbena goed. Ze bloeien lang, vragen weinig onderhoud en maken je buitenruimte aangenaam. Let bij de keuze van je bloemen op de hoeveelheid zon die jouw balkon of tuin krijgt. Schaduwrijke plekken vragen andere soorten dan volle zon. Begonia en impatiens, ook wel vlijtig liesje genoemd, doen het goed op een noordgericht balkon. Voor een zonnige plek zijn zonnebloemen en marigolds een betere keuze.
Verzorging door de seizoenen heen
Bloeiende planten hebben door het jaar heen verschillende behoeften. In het voorjaar beginnen ze te groeien en hebben ze extra water en voeding nodig. Zomers is het belangrijk om regelmatig te gieten, zeker bij droogte. Verwijder uitgebloeide bloemen zo snel mogelijk. Dit stimuleert de plant om nieuwe bloemen te maken. In de herfst sterven eenjarige planten af, maar meerjarige soorten bereiden zich voor op de winter. Snoeien en mulchen helpt dan om de wortels te beschermen tegen vorst. Sommige planten, zoals dahlia en gladiool, moet je voor de winter uit de grond halen en koel bewaren. In de lente plant je ze dan weer opnieuw in. Een plantenapp zoals Plantura kan helpen om bij te houden wanneer welke plant aandacht nodig heeft. Zo mis je geen enkel moment in het groeiseizoen en geniet je langer van kleurrijke bloemen in je tuin of op je balkon.
Veelgestelde vragen
Welke bloeiende planten zijn geschikt voor een schaduwrijke tuin?
Voor een schaduwrijke tuin zijn impatiens (vlijtig liesje), astilbe, begonia en digitalis (vingerhoedskruid) goede keuzes. Deze planten bloeien goed zonder veel directe zon en geven ook donkere hoeken kleur.
Hoe lang bloeit een meerjarige plant?
Meerjarige bloeiende planten bloeien elk jaar opnieuw gedurende een bepaalde periode. Die periode verschilt per soort en kan enkele weken tot een paar maanden duren. Buiten het bloeiseizoen blijven de wortels en soms ook de bladeren gewoon leven.
Waarom bloeien sommige planten maar één keer per jaar?
Veel planten bloeien maar één keer per jaar omdat dat samenhangt met de lengte van de dag en de temperatuur. De plant wacht op het juiste moment om energie te steken in bloemen en zaadvorming. Sommige soorten kun je stimuleren om vaker te bloeien door uitgebloeide bloemen tijdig te verwijderen.
Zijn alle bloeiende planten geschikt voor bijen?
Niet alle bloemen zijn even goed voor bijen. Gevuldbloemige planten, waarbij de meeldraden zijn omgezet in extra bloemblaadjes, bieden bijen weinig stuifmeel of nectar. Enkelvoudige, open bloemen zoals klaproos, phacelia en lavendel zijn veel beter voor bijen en andere bestuivende insecten.