Baum schneiden, oftewel een boom snoeien, klinkt eenvoudiger dan het is. Wie zomaar begint met een zaag of een schaar maakt al snel fouten die de boom voor jaren schaden. Een goede snoeibeurt helpt de boom gezond te blijven, zorgt voor meer vruchten bij fruitbomen en voorkomt dat takken gevaarlijk worden. Het is dus de moeite waard om te weten wat je doet voordat je aan de slag gaat.
Het juiste moment om een boom te snoeien
De meeste bomen snoei je het best in de winter, als ze in rust zijn. Tussen november en februari zijn de bladeren weg en zie je de structuur van de boom goed. Dat maakt het makkelijker om te bepalen welke takken weg moeten. Bij fruitbomen is de late winter, vlak voor het uitlopen in het voorjaar, de beste periode. De boom herstelt dan snel na het snoeien. Sommige bomen, zoals kersen en pruimen, snoei je beter in de zomer om infecties te vermijden. Let altijd op de soort boom voordat je begint, want elke boom heeft zijn eigen ritme.
Welke takken je verwijdert bij het snoeien
Dode, zieke of gebroken takken mogen altijd weg, het hele jaar door. Daarna kijk je naar takken die elkaar kruisen of over elkaar schuren. Die takken beschadigen elkaar en zwakke plekken zijn een ingang voor schimmels en ziektes. Verwijder ook takken die recht omhoog groeien vanuit een horizontale tak, de zogenoemde waterloten. Die groeien heel snel maar geven geen vruchten en nemen veel energie van de boom. Door slim te snoeien geef je het licht meer ruimte om de kroon in te komen, wat goed is voor de gezondheid van de hele boom.
De juiste gereedschappen en techniek bij boomverzorging
Goed gereedschap maakt een groot verschil. Gebruik een scherpe snoeischaar voor dunne takken tot ongeveer twee centimeter dik. Voor dikkere takken gebruik je een zaag. Zorg dat het gereedschap schoon en scherp is, want een stompe zaag scheurt het hout en dat heelt slecht. Snijd een tak altijd net boven een zijtak of een knop af, en doe dat schuin zodat er geen water op het snijvlak blijft staan. Snij nooit te dicht op de stam, want het dikke deel aan de basis van een tak, de takbasis, helpt de boom om de wond te sluiten. Bij grote takken werk je in stappen om scheuren in de schors te voorkomen.
Wanneer je een professional inschakelt
Niet elke snoeibeurt doe je zelf. Bij hoge bomen of dikke takken boven een huis, een auto of over een openbare weg is het verstandig om een boomverzorger in te schakelen. Die heeft de juiste opleiding, ervaring en veiligheidsuitrusting. In Nederland en Duitsland gelden ook regels over het kappen of sterk inkorten van bomen, zeker als de boom op de erfgrens staat of beschermd is door de gemeente. Vraag bij twijfel altijd eerst na bij de gemeente of een omgevingsvergunning nodig is. Zo voorkom je een boete en bescherm je de boom en de omgeving.
Veelgestelde vragen
Mag je een boom altijd zelf snoeien?
Kleine snoeiwerken in je eigen tuin mag je in de meeste gevallen zelf uitvoeren. Maar voor het kappen of zwaar inkorten van een boom heb je soms een vergunning nodig van de gemeente. Dat geldt zeker voor beschermde bomen of bomen op de erfgrens. Controleer dit altijd van tevoren.
Hoe weet je hoeveel je van een boom mag afsnijden?
Als vuistregel geldt dat je nooit meer dan een derde van de kroon in één keer verwijdert. Als je te veel tegelijk weghaalt, raakt de boom gestrest en reageert hij met een overdaad aan nieuwe, zwakke scheuten. Knip liever wat minder en herhaal het werk een volgend seizoen.
Wat doe je met het snoeiafval?
Dunne takken en twijgen kun je verknippen en composteren of gebruiken als mulch rond de boom. Dikker hout is geschikt als brandhout. In veel gemeenten kun je snoeiafval ook aanbieden bij het groenafvalpunt. Grote hoeveelheden kun je laten ophalen via de gemeente of een hoveniersbedrijf.
Moet je een snijwond bij een boom behandelen?
Vroeger werden grote snijwonden vaak ingesmeerd met een speciale wondpasta. Inmiddels weten onderzoekers dat een gezonde boom in de meeste gevallen zelf een wond kan afsluiten. Alleen bij zieke bomen of bij bijzonder gevoelige soorten kan een behandeling met een beschermend middel zinvol zijn. Vraag een boomverzorger om advies als je het niet zeker weet.