Een boom snoeien gaat het beste als je weet welke takken weg moeten en hoe je de zaag of schaar precies zet. Met een goede baum schneiden Anleitung voorkom je fouten die de boom schaden, en zorg je dat wonden snel helen. Of je nu een fruitboom, sierboom of grote boom in de tuin hebt, de basisregels zijn voor alle soorten grotendeels gelijk.
Wanneer is het beste moment om een boom te snoeien?
Het juiste tijdstip maakt een groot verschil. De meeste bomen snoei je het beste in de late winter of vroege lente, als de boom nog kaal is en de knoppen net beginnen te zwellen. De wonden helen dan snel omdat de boom in die periode veel energie heeft voor nieuwe groei. Voor fruitbomen geldt dit zeker: snoei ze bij voorkeur tussen eind januari en begin maart.
Zomersnoei is ook mogelijk, maar doe dat dan direct na de oogst of na de grootste groeipiek. Snoeien in de nazomer of herfst is minder verstandig. De boom heeft dan minder tijd om wonden te sluiten voor de winter, wat de kans op schimmel vergroot.
Welk gereedschap heb je nodig?
Goed gereedschap is geen luxe. Met stomp of vuil gereedschap maak je rafelige wonden die slecht helen en ziektes uitnodigen. Gebruik het volgende:
- Een scherpe snoeischaar voor dunne takken tot ongeveer twee centimeter dik
- Een langsteelaanschaar of knipschaar voor takken van twee tot vier centimeter
- Een boomzaag voor dikkere takken
- Een trap of ladder die stabiel staat
- Ontsmettingsmiddel om het gereedschap schoon te houden tussen het snoeien van verschillende bomen door
Zorg dat het gereedschap voor elk gebruik geslepen en schoon is. Zo verklein je de kans dat je ziektes van de ene boom naar de andere overbrengt.
Baum schneiden Anleitung: de juiste snijplek bepalen
De plek waar je snijdt, bepaalt hoe goed de wond dichtgroeit. Er zijn twee veelgebruikte technieken:
Bij het snijden op de astring verwijder je een tak volledig. De astring is de licht verdikt uitziende rand waar de tak aan de stam of een grotere tak vastzit. Snijd net aan de buitenkant van deze rand, zonder een stommpje achter te laten. Snijd ook niet te diep, want dan beschadig je de stam en blijft een te grote wond over die slecht heelt.
Soms is snijden op de astring niet mogelijk, bijvoorbeeld bij een heel zware tak hoog in de boom. Gebruik dan de methode van de lange stommel: laat bewust een langere rest staan. Later, als de boom nieuwe verbindingsbanen heeft aangelegd, kun je de stommel alsnog op de astring verwijderen.
Snijd altijd licht schuin, nooit recht dwars door een tak. Zo loopt regenwater weg in plaats van op de wond te blijven staan.
Welke takken moet je verwijderen?
Niet elke tak hoeft weg. Focus op de takken die de boom schaden of de groei belemmeren:
- Dode, zieke of beschadigde takken: altijd verwijderen
- Takken die tegen elkaar aan schuren of elkaar kruisen: verwijder de zwakste van de twee
- Waterloten: rechte, snelgroeiende scheuten die veel energie kosten maar weinig opleveren
- Takken die naar binnen groeien en de kroon verdichten: verwijder ze zodat licht en lucht de kroon in kunnen
- Takken die te laag hangen of te dicht op de grond zitten
Verwijder nooit meer dan een derde van de totale kroon in één keer. Een te zware snoeibeurt is een grote aanslag op de boom en leidt vaak tot een explosie van waterloten in het jaar daarna.
Grote takken veilig verwijderen
Bij dikke, zware takken is de volgorde van zagen belangrijk. Als je een zware tak in één keer doorzaagt van bovenaf, scheurt hij door zijn eigen gewicht naar beneden voordat je klaar bent. Dat trekt een lange scheur in de schors, wat een slechte wond geeft.
Werk in drie stappen. Zaag eerst van onderen een stuk in, ongeveer een kwart van de dikte van de tak. Zaag dan van boven, iets verder naar buiten, helemaal door. De tak valt dan af zonder scheuren. Verwijder ten slotte de rest van de stommel netjes op de astring.
Wat doe je na het snoeien?
Kleine wonden hoef je normaal niet te behandelen. De boom sluit ze zelf. Bij grote zaagwonden van meer dan vijf centimeter kun je een wondafdichtingspasta gebruiken, al zijn de meningen daarover verdeeld. Ruim het snoeiafval in elk geval goed op, want zieke takken kunnen schimmels en plagen verspreiden. Verbrand of composteer ze op een plek ver van de boom.
Kijk de volgende weken of maanden nog eens of de boom goed herstelt. Ziet de wond er gezond uit en zie je dat de schors langzaam over de rand groeit? Dan gaat het goed. Blijft de wond open of zie je schimmelgroei? Laat de boom dan beoordelen door een specialist.
Veelgestelde vragen
Mag je een boom snoeien als hij al in blad staat?
Ja, dat mag. Zomersnoei is prima voor het verwijderen van waterloten en voor lichte vormsnoei. Vermijd wel grote ingrepen in de zomer, omdat de boom dan meer energie verliest dan in de winterrust.
Hoe diep mag je een tak inzagen bij het snijden op de astring?
Snijd bij het snijden op de astring zo dicht mogelijk bij de verdikking aan zonder er doorheen te snijden. Een stommpje achterlaten is net zo slecht als te diep gaan: beide zorgen voor slechte wondgenezing. Snijd je niet zeker bent, dan is het beter iets te diep dan een stommel achterlaten.
Hoeveel mag je in één keer van een boom snoeien?
Verwijder nooit meer dan een derde van de kroon in één snoeibeurt. Een zwaardere ingreep verzwakt de boom sterk en leidt tot een overdaad aan waterloten. Wil je een verwaarloosde boom flink terugzetten, doe dat dan over twee of drie jaar.
Moet je wonden na het snoeien afdekken?
Voor kleine wonden is dat niet nodig: de boom heelt ze zelf. Bij wonden groter dan vijf centimeter kun je een wondafdichtingspasta overwegen, maar het is geen must. Goed en schoon gereedschap en de juiste snijplek zijn belangrijker dan het afdekken achteraf.
Wanneer mag je geen bomen snoeien vanwege vogels?
In veel landen, ook in Duitsland en Nederland, is het verboden om bomen drastisch te snoeien tijdens het broedseizoen van vogels. Dat loopt meestal van 1 maart tot 15 juli. Controleer de regels in jouw gemeente of regio voordat je aan de slag gaat.