Kompost anlegen is een van de slimste dingen die je in de tuin kunt doen. Van etensresten en tuinafval maak je een voedingsrijke meststof die je planten sterker maakt en je bodem gezonder houdt. Het kost weinig moeite, het spaart geld en het is goed voor het milieu. Toch weten veel mensen niet precies hoe ze moeten beginnen. In deze tekst lees je alles wat je nodig hebt om succesvol een composthoop aan te leggen en te onderhouden.
De juiste plek en het juiste bakje kiezen
Een goede plek is de eerste stap bij het aanleggen van een composthoop. Kies een plek die half in de schaduw ligt, want te veel zon droogt de hoop uit en te veel schaduw vertraagt het proces. De ondergrond mag niet betegeld zijn. Direct contact met de aarde is belangrijk, omdat bodemdiertjes zoals wormen en bacteriën de afbraak op gang brengen. Een compostbak van hout of kunststof is handig om alles netjes bij elkaar te houden. Je kunt ook gewoon een open hoop maken, maar een bak houdt de warmte beter vast. Voor wie weinig ruimte heeft in de tuin, bestaat er ook een wormenbak, ook wel wormenkist genoemd. Daarin doen regenwormen het werk en kun je zelfs binnenshuis composteren.
Wat je wel en niet op de composthoop gooit
Niet alles hoort op een composthoop. Groente en fruitresten, koffiedik, theezakjes, eierschalen, grasmaaisel, bladeren, takjes en onbehandeld karton zijn allemaal prima. Gekookt eten, vlees, vis, zuivel en zieke planten horen er niet op. Die trekken ongedierte aan of verspreiden ziektes in de bodem. Een gezonde composthoop heeft een mix van droog en nat materiaal nodig. Droog materiaal, zoals stro, stukjes karton of droge bladeren, zorgt voor lucht in de hoop. Nat materiaal, zoals grasmaaisel en groenteresten, geeft vocht en voedingsstoffen. Wissel die twee soorten af om een goede balans te krijgen. Snijd materialen zo klein mogelijk voordat je ze toevoegt. Hoe kleiner de stukken, hoe sneller ze afbreken.
De composthoop opbouwen in lagen
Schichten maken het verschil tussen een composthoop die werkt en één die niet werkt. Begin met een laag van ongeveer dertig centimeter grof materiaal direct op de aarde, zoals takjes of stro. Dit zorgt voor een goede luchtcirculatie aan de onderkant. Daarna volgt een laag van twintig centimeter fijn, nat materiaal zoals groenteresten of grasmaaisel. Voeg dan een dunne laag aarde of rijpe compost toe. Die laag bevat de bacteriën die het afbraakproces op gang brengen. Herhaal dit patroon telkens als je nieuwe resten toevoegt. Zorg dat de hoop vochtig blijft, maar niet nat. Als je erin knijpt, mag er geen water uitkomen. Bij droogte mag je de hoop voorzichtig besproeien met water. Elke paar weken de hoop omzetten met een vork of schep zorgt voor extra zuurstof en versnelt het proces.
Wanneer de compost klaar is en hoe je hem gebruikt
Rijpe compost is donkerbruin, heeft een aardse geur en is kruimelig van structuur. Je herkent er bijna geen originele materialen meer in. Afhankelijk van de seizoenen en de zorg duurt het zes maanden tot twee jaar voordat de compost volledig klaar is. In de zomer gaat het sneller door de warmte. Gebruik de compost als bodemverbeteraar door hem door de tuinaarde te mengen, of als deklaag rondom planten. Hij geeft planten de voedingsstoffen die ze nodig hebben zonder kunstmest. Een handvol rijpe compost per plant is genoeg. Onrijpe compost, waarbij nog stukjes zichtbaar zijn, kun je gebruiken als mulchlaag. Die beschermt de bodem tegen uitdroging en breekt verder af terwijl hij op de grond ligt.
Veelgestelde vragen
Hoe groot moet een composthoop zijn?
Een composthoop werkt het beste als hij minimaal één kubieke meter groot is. Dat is ongeveer een meter breed, een meter diep en een meter hoog. Kleine hopen hebben moeite om genoeg warmte te bewaren voor een goede afbraak.
Waarom ruikt mijn composthoop slecht?
Een nare geur van de composthoop betekent meestal dat er te weinig lucht bij kan of dat er te veel nat materiaal in zit. Meng er droog materiaal doorheen, zoals stro of verscheurd karton, en zet de hoop om. Dat lost het probleem in de meeste gevallen op.
Mag ik citrusschillen op de composthoop gooien?
Citrusschillen mogen in kleine hoeveelheden op de composthoop. Te veel citrus maakt de hoop zuurder, wat wormen en bacteriën niet prettig vinden. Voeg citrusschillen in kleine beetjes toe, afgewisseld met ander materiaal.
Wat doe ik met de composthoop in de winter?
In de winter verloopt het afbraakproces langzamer door de kou. Je kunt gewoon blijven toevoegen. Dek de hoop af met een laag stro of een stuk jute om de warmte vast te houden. In het voorjaar pakt het proces vanzelf weer op.